هدف از غربالگری سرطان دهانه رحم در واقع تعیین ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم است، قبل از اینکه این گونه ضایعات به بیماری سرطان تبدیل شوند. بعلاوه ممکن است با انجام یکسری غربالگری موجب شناسایی بعضی سرطان ها شده که در مرحله اولیه از این بیماری هستند و نتیجه اش این است که به این صورت احتمال درمان با موفقیت و موثر هم بیشتر می شود.
به منظور تشخیص زودتر ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم، دو شیوه مهم وجود دارد، تست اچ پی وی و تست پاپ اسمیر. در تست اچ پی وی پزشک به دنبال یافتن عفونت های ناشی از ویروس است. بعضی از انواع پر خطر اش در بوجود آوردن ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم دخالت دارند. (نوع ۱۶ و ۱۸ ویروس اچ پی وی)
۷۰ درصد از موارد ابتلا به سرطان دهانه رحم و ۵۰ درصد از ضایعات پیش سرطانی، به دلیل آلودگی به این ویروس ها بوجود می آیند. بیشترین میزان شیوع این نوع عفونت در بانوان جوان دیده می شود که معمولا از نظر جنسی هم فعالند.
اکثر مواردی که مبتلا به این عفونت هستند و جوان هم هستند این عفونت در آن ها طی مدت ۸تا ۲۴ ماه از بین خواهد رفت، به همین دلیل انجام تست اچ پی وی برای غربالگری ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم برای این اشخاص توصیه نمی شود.

سلول های پیش سرطانی دهانه رحم
سلولهای پیشسرطانی دهانه رحم به تغییرات غیرطبیعی سلولهای پوششی دهانه رحم گفته میشود که ممکن است در صورت عدم درمان به سرطان دهانه رحم تبدیل شوند. این تغییرات معمولاً به دلیل عفونت مداوم با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد میشوند. شدت این تغییرات با اصطلاحاتی مانند CIN (Neoplasia Intraepithelial Cervical) درجهبندی میشود:
- CIN1 (خفیف): تغییرات جزئی که اغلب خودبهخود برطرف میشوند.
- CIN2 (متوسط): نیاز به درمان دارد، زیرا احتمال پیشرفت به سرطان بیشتر است.
- CIN3 (شدید): احتمال بالای پیشرفت به سرطان و نیاز فوری به درمان.
این سلولها معمولاً بدون علائم هستند و از طریق آزمایشهای غربالگری مانند پاپ اسمیر یا آزمایش HPV شناسایی میشوند. درمان به نوع و شدت تغییرات بستگی دارد و شامل روشهایی مانند کرایوتراپی (فریز کردن)، LEEP (برداشتن با حلقه الکتریکی)، یا جراحی برای برداشتن ناحیه آسیبدیده است. تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم میتواند به طور مؤثری از پیشرفت به سرطان جلوگیری کند.
بیشتر بخوانید: سرطان واژن
روال انجام غربالگری ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم
- غربالگری ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم در بانوان ۲۱ تا ۲۹ ساله، به این صورت است که تست پاپ اسمیر را باید هر سه سال یک بار انجام دهند.
- غربالگری ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم در بانوان بالای ۳۰ سال، به این صورت است که باید تست پاپ اسمیر را هر سه سال یک بار ادامه بدهند یا اینکه تست پاپ اسمیر را همراه با تست اچ پی وی هر ۵ سال یک بار انجام دهند.
- غربالگری ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم در بانوان ۶۵ سال به بالا در صورتی که شرایط زیر را داشته باشند، باید انجام تست پاپ اسمیر را متوقف کنند:
- مصرف نکردن سیگار
- نداشتن شریک جنسی تازه پس از دریافت نتایج آخرین تست پاپ اسمیر
- تکرار کردن غربالگری ها به صورت مرتب تا پیش از ۶۵ سالگی
- دریافت ۳ نتیجه نرمال از تست پاپ اسمیر به صورت پشت سرهم
در صورتی که با انجام غربالگری ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم، نتایجی غیرنرمال بدست آمد. بهتر است بدانید که دریافت اینگونه نتایج در مراحل اولیه لزوما به معنای ابتلای شما به سرطان دهانه رحم نیست. در صورتی که نتیجه تست پاپ اسمیر غیرنرمال باشد شما باید تست دیگری انجام بدهید. در بعضی از موارد به منظور غربالگری این ضایعات باید تست پاپ اسمیر دیگری با فاصله ۶ماه تا یکسال بعد انجام شود. با انجام دادن این تست می توان به این پی برد که آیا تغییرات بوجود آمده به وضعیت نرمال خود برگشته است یا نه.
با توجه به سن بیمار این امکان وجود دارد که انجام دادن تست اچ پی وی هم به عنوان یک گزینه مهم برای تشخیص درست مطرح باشد. در بعضی مواقع ممکن است شرایط به گونه ای باشد که بجز غربالگری ضایعات پیش سرطانی، نیاز به انجام کولپوسکپی هم نیاز باشد. با کمک کولپوسکوپی متخصص زنان قادر است از دستگاه های بزرگ کننده دهانه رحم برای معاینه و نمونه برداری استفاده کند.
قبل از انجام کولپوسکوپی برای انجام غربالگری، از استیک اسید یا سرکه در دهانه رحم استفاده می گردد تا سلول ها را با وضوح بهتری دیده شوند. اندازه، نوع و جایگاه سلول های غیر نرمال مشخص می کند که نمونه برداری باید از چه بخشی انجام شود. پیش از انجام کولپوسکوپی از مصرف محصولات واژینال خودداری کنید. بهتر است بدانید که کولپوسکپی را حتی در زمان قاعدگی هم می توانید انجام دهید.
تصویر کولپوسکوپیک آلودگی دهانه رحم با ویروس HPV16
ایا سلولهای پیش سرطانی رحم قابل درمان اند؟
بله، سلولهای پیشسرطانی رحم قابل درمان هستند و اگر بهموقع تشخیص داده شوند، میتوان از پیشرفت آنها به سرطان جلوگیری کرد. این سلولها معمولاً طی غربالگریهایی مانند پاپ اسمیر یا آزمایش HPV شناسایی میشوند.
درمان سرطان دهانه رحم
بسته به شدت تغییرات سلولی (CIN1، CIN2 یا CIN3) و شرایط بیمار، روشهای درمان شامل پیگیری دقیق، کرایوتراپی (فریز کردن سلولها)، لیزر درمانی، روش LEEP (حذف ناحیه آسیبدیده با حلقه الکتریکی) یا جراحی برای برداشتن بخش آسیبدیده دهانه رحم است. تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع میتواند به طور مؤثری از پیشرفت این سلولها به سرطان پیشگیری کند.
