لاپاراسکوپی کیست تخمدان

در بیشتر موارد کیست تخمدان در عرض چند ماه بدون نیاز به درمان ناپدید می شود. اما گاهی هم پیش می آید که فرد به لاپاراسکوپی کیست تخمدان نیاز دارد.

اینکه آیا درمان مورد نیاز است بستگی به موارد زیر دارد:

اندازه و ظاهر آن

آیا علائمی دارید

آیا یائسگی داشته اید – اگر یائسه هستید، خطر ابتلا به سرطان تخمدان کمی بیشتر است، همین طور خطر ابتلا به سرطان های دیگر مانند سرطان واژن و سرطان مهبل و سرطان دهانه رحم و غیره.

این بدین معناست که شما درمان فوری دریافت نخواهید کرد، اما ممکن است چند هفته یا چند ماه بعد برای بررسی اینکه آیا کیست از بین رفته است، سونوگرافی انجام دهید.

اگر در دوران یائسگی بوده اید، ممکن است به شما توصیه شود که هر ۴ ماه یک بار به مدت یک سال، سونوگرافی و آزمایش خون انجام دهید، زیرا خطر ابتلا به سرطان تخمدان کمی بیشتر خواهد بود.

اگر اسکن ها نشان دهند که کیست ناپدید شده است، معمولاً آزمایشات و درمان بیشتری لازم نیست. اگر کیست هنوز وجود دارد، ممکن است جراحی توصیه شود.

عمل جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان

عمل جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان روشی است که در آن به‌جای یک برش بزرگ روی شکم، چند برش کوچک ایجاد می‌شود و جراح با استفاده از دوربین و ابزارهای ظریف، کیست را از روی تخمدان برمی‌دارد. در این روش شکم با مقدار کمی گاز پر می‌شود تا اعضای داخلی بهتر دیده شوند، سپس کیست به‌دقت جدا شده و در صورت امکان خودِ تخمدان حفظ می‌شود. لاپاراسکوپی معمولاً برای کیست‌هایی که درد ایجاد می‌کنند، اندازه‌شان بزرگ شده، به درمان دارویی جواب نداده‌اند یا ظاهرشان در سونوگرافی مشکوک است، پیشنهاد می‌شود.

مزیت عمل جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان این است که درد بعد از عمل کمتر است، بیمار زودتر می‌تواند راه برود، مدت بستری در بیمارستان کوتاه‌تر است و جای بخیه‌ها هم کوچک‌تر و ظریف‌تر خواهد بود. بیشتر خانم‌ها بعد از چند روز تا چند هفته می‌توانند به فعالیت‌های معمول روزانه برگردند؛ البته انجام کار سنگین و ورزش شدید باید طبق نظر پزشک و با فاصله زمانی مناسب شروع شود. در عین حال، توجه به علائمی مثل درد شدید، تب، خونریزی غیرعادی یا ترشح از محل بخیه بسیار مهم است و در صورت بروز، باید سریع به پزشک اطلاع داده شود.

نکات مهم درباره عمل جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان

• انجام برش‌های کوچک روی شکم به‌جای شکاف بزرگ
• استفاده از دوربین (لاپاراسکوپ) برای دیدن داخل شکم
• امکان حفظ تخمدان و برداشتن فقط کیست در بسیاری از موارد
• درد کمتر، بستری کوتاه‌تر و بهبود سریع‌تر نسبت به جراحی باز
• مناسب برای کیست‌های بزرگ، دردناک، ماندگار یا مشکوک در سونوگرافی
• نیاز به بیهوشی عمومی و انجام عمل در اتاق عمل بیمارستان
• رعایت مراقبت‌های بعد از عمل: استراحت نسبی، پرهیز از کار سنگین، توجه به علائم هشدار
• لزوم مشاوره با متخصص زنان برای انتخاب بهترین روش درمان متناسب با سن، نوع کیست و شرایط بارداری آینده

لاپاراسکوپی

اکثر کیست ها را می توان با استفاده از لاپاراسکوپی کیست تخمدان برداشت. این یک نوع جراحی که در آن بریدگی‌های کوچکی در شکم ایجاد می‌شود و گاز به داخل لگن دمیده می‌شود تا جراح به تخمدان‌های شما دسترسی پیدا کند.

یک لاپاروسکوپ (میکروسکوپ کوچک لوله‌ای شکل با یک لامپ نوری در انتهای آن) به شکم شما وارد می‌شود تا جراح بتواند اندام‌های داخلی شما را ببیند. سپس جراح کیست را از طریق بریدگی های کوچک روی پوست شما برمی دارد.

پس از برداشتن کیست، بریدگی ها با استفاده از بخیه های قابل حل بسته می شوند.

از میان دو روش جراحی بالا، لاپاراسکوپی کیست تخمدان ترجیح داده می شود زیرا درد کمتری ایجاد می کند و زمان بهبودی سریع تری دارد. اکثر مردم می توانند در همان روز یا روز بعد به خانه بروند.

لاپاراتومی

اگر کیست شما بزرگ است، یا احتمال سرطانی بودن آن وجود دارد، ممکن است لاپاراتومی توصیه شود.

در طول لاپاراتومی، یک برش منفرد و بزرگتر در شکم شما ایجاد می شود تا جراح دسترسی بهتری به کیست داشته باشد.

ممکن است کل کیست و تخمدان برداشته شده و به آزمایشگاه فرستاده شود تا سرطانی بودن آن بررسی شود. برای بستن برش از بخیه استفاده می شود.

ممکن است لازم باشد چند روز بعد از عمل در بیمارستان بمانید.

نکات بعد از جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان

بعد از جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان، رعایت چند نکته مهم کمک می‌کند که هم سریع‌تر خوب شوید و هم از عوارض احتمالی جلوگیری شود. معمولاً در چند روز اول، احساس درد و سنگینی در ناحیه شکم و شانه‌ها (به‌خاطر گاز داخل شکم) طبیعی است و برای کنترل آن می‌توانید طبق دستور پزشک از مسکن استفاده کنید. بهتر است در حد توان، از همان روزهای اول کمی راه بروید تا خون در پاها راکد نشود و احتمال لخته خون کمتر شود، اما از کار سنگین، خم و راست شدن شدید و برداشتن اجسام سنگین حتماً پرهیز کنید. غذا را با مایعات شفاف و غذای سبک شروع کنید و به‌تدریج به رژیم معمول برگردید تا دستگاه گوارش تحت فشار قرار نگیرد.

مراقبت از محل برش‌ها هم خیلی مهم است؛ پانسمان را طبق گفته پزشک عوض کنید، محل زخم را خشک و تمیز نگه دارید و از دستکاری یا خاراندن بخیه‌ها خودداری کنید. تا زمانی که پزشک اجازه نداده، استخر، وان داغ و رابطه جنسی را به تعویق بیندازید تا زخم‌ها کاملاً بسته شوند. اگر علائمی مثل تب، درد شدید و رو به افزایش، خونریزی یا ترشح بدبو از محل بخیه، تنگی نفس، سرگیجه یا درد شدید شکم داشتید، باید سریع به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید؛ چون این‌ها می‌توانند نشانه عفونت یا خونریزی داخلی باشند.

نکات مهم بعد از جراحی لاپاراسکوپی کیست تخمدان

• استفاده منظم از مسکن‌ها فقط طبق دستور پزشک
• استراحت نسبی و شروع راه رفتن سبک از یکی دو روز اول
• پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین و ورزش شدید تا زمان توصیه‌شده
• شروع تغذیه با مایعات و غذای سبک، نوشیدن آب کافی
• خشک و تمیز نگه داشتن محل برش‌ها و تعویض درست پانسمان
• خودداری از خیس نگه داشتن طولانی محل بخیه (استخر، وان، جکوزی)
• به تعویق انداختن رابطه جنسی تا تأیید پزشک
• توجه به علائم هشدار مثل تب، ترشح بدبو، درد شدید یا سرگیجه و مراجعه سریع به پزشک در صورت بروز

درمان کیست سرطانی

اگر نتایج آزمایش شما نشان دهد که کیست شما سرطانی است، ممکن است هر دو تخمدان، رحم و برخی از بافت های اطراف آن برداشته شوند. این باعث یائسگی زودرس می شود و به این معنی است که دیگر نمی توانید باردار شوید.

اگر بیماری شما تشخیص داده شده است که می تواند باعث کیست تخمدان شود، مانند آندومتریوز یا سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)، درمان شما ممکن است متفاوت باشد.

به عنوان مثال، آندومتریوز ممکن است با داروهای مسکن، داروهای هورمونی و یا جراحی برای برداشتن یا تخریب نواحی بافت اندومتریوز درمان شود.

دوره نقاهت بعد از لاپاراسکوپی کیست تخمدان

نکته ای که باید بدانید این است که طول دوره نقاهت، در هر بیمار نسبت به دیگری متفاوت است و به شرایط جسمانی او بستگی دارد. ممکن است بعضی از افراد بتوانند همان روز کارهای روزانه و عادی خود را انجام دهند، در حالی که برخی دیگر به استراحت و زمان  بیشتری نیاز دارند.

ممکن است بعضی بیماران به دلیل وارد شدن گاز، کمی احساس ناراحتی در ناحیه شکم داشته باشند که البته این موقتی بوده و پس از گذشت چند روز از عمل برطرف می شود.

احتمال بروز علائمی مانند گردن درد و کتف درد، به دلیل وارد شدن گاز کربن دی اکساید به درون بدن نیز وجود داشته باشد. اما نکته این است که با جذب گاز، درد هم برطرف خواهد شد. یکی از راه های کمک به تسکین درد، دراز کشیدن به پهلو است که از شدت درد کم می کند. بیمار می تواند از داروهای مسکن تجویز شده از سوی پزشک نیز استفاده کند.

بسته به دلیل اصلی انجام جراحی که برداشتن کیست تخمدان است، بیمار می تواند پس از قطع خونریزی اش، رابطه جنسی نیز برقرار کند. توصیه می کنیم که در این خصوص حتما با پزشکتان مشورت کنید.