کولپوسکوپی یک روش تشخیصی غیرتهاجمی در زنان است که برای بررسی دقیق دهانه رحم، واژن و ناحیه فرج با استفاده از یک دستگاه بزرگنما بهنام کولپوسکوپ انجام میشود. این روش معمولاً زمانی توصیه میشود که نتیجه تست پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد یا پزشک مشکوک به وجود سلولهای پیشسرطانی یا سرطانی باشد. در طول کولپوسکوپی، ممکن است پزشک محلول خاصی روی دهانه رحم بزند تا نواحی مشکوک بهتر دیده شوند و در صورت نیاز، نمونهبرداری (بیوپسی) انجام دهد. این روش ساده و نسبتاً بدون درد است و معمولاً در مطب پزشک و بدون نیاز به بیهوشی انجام میشود.
بیشتر بدانید : تفسیر جواب کولپوسکوپی
به چه کسانی انجام کولپوسکوپی پیشنهاد می شود؟
کولپوسکوپی به زنانی پیشنهاد میشود که نتیجه تست پاپ اسمیر آنها غیرطبیعی بوده یا علائمی مانند خونریزی غیرعادی، ترشحات مشکوک یا زخم در ناحیه دهانه رحم دارند. همچنین برای کسانی که تست HPV آنها مثبت شده، یا سابقه ابتلا به زگیل تناسلی، دیسپلازی (تغییرات سلولی پیشسرطانی)، یا سرطان دهانه رحم در خانواده دارند، این بررسی دقیق توصیه میشود. کولپوسکوپی امکان تشخیص زودهنگام بیماریها و آسیبهای جدی دهانه رحم را فراهم میکند و نقش حیاتی در پیشگیری از سرطان دارد.
افرادی که کولپوسکوپی برایشان توصیه میشود:
- نتیجه غیرطبیعی در تست پاپ اسمیر
- مثبت بودن تست HPV پرخطر
- وجود زخم یا ضایعه مشکوک روی دهانه رحم
- خونریزی غیرعادی واژینال (بهویژه پس از رابطه جنسی)
- ترشحات غیرمعمول یا بدبو
- سابقه دیسپلازی یا سرطان دهانه رحم در خانواده
- پیگیری نتایج مبهم یا غیرقطعی از آزمایشات قبلی
دستگاه کولپوسکوپ
دستگاه کولپوسکوپ دارای دو چشمی است و پزشک زنان از این راه درون واژن را می بیند. به کمک زوم کردن روی قسمت های مختلف دهانه رحم قادر است زخم های کوچک را دیده و اگر سلولی غیر طبیعی مشاهده کند، آن را با اسپری رنگ آمیزی خواهد کرد.
علاوه بر این، پزشک شما قادر است تصاویر را به منظور بررسی و آنالیز دقیق تر به کمک مانیتور و نرم افزاری که به دستگاه متصل است ببیند. بعد از رنگ آمیزی نقاط مشکوک نمونه برداری کند که به این اقدام بیوپسی گفته می شود. سپس نمونه ها را به آزمایشگاه می فرستد و مطابق نتیجه، نوع درمان را تعیین می کند.

مزایای کولپوسکوپی
مزایای کولپوسکوپی عبارتاند از:
- تشخیص دقیق سلولهای غیرطبیعی یا پیشسرطانی دهانه رحم
- امکان نمونهبرداری همزمان برای بررسیهای آزمایشگاهی
- روش غیرتهاجمی و بدون نیاز به بیهوشی
- کمک به شناسایی زودهنگام سرطان دهانه رحم
- انجام سریع در مطب با حداقل درد و ناراحتی
- مناسب برای پیگیری نتایج مشکوک پاپ اسمیر یا HPV
- افزایش اطمینان در تصمیمگیری درمانی پزشک
آمادگی های پیش از انجام کولپوسکوپی
نکات زیر پیش از انجام کولپوسکوپی الزامی هستند:
- فرد در زمان پریود نباشد.
- تا دو روز پیش از عمل نباید رابطه جنسی داشته باشد.
- از دو روز پیش از انجام کولپوسکوپی، از گرفتن دوش واژینال خودداری کند.
- به مدت دو روز از دارو ها و پماد های وازینالی استفاده نکرده باشد.
- با خود یک عدد نوار بهداشتی داشته باشد، تا اگر بعد از بیوپسی خونریزی مختصری داشت از آن استفاده کند.
- اگر باردار است و یا از نوعی داروی خاص استفاده می کند، این نکته مهم را با پزشک خود در میان گذارد.
عوارض کولپوسکوپی
کولپوسکوپی کاملا بی درد است و هیچ گونه عارضه ای ندارد. فقط به خاطر عمل بیوپسی برخی از بانوان پس از نمونه برداری ممکن است خیلی مختصر لکه بینی داشته باشند. در واقع به کمک این روش، حتی در زمان بارداری نیز می توان فرد را مورد آزمایش و نمونه برداری قرار داده و تنها در دوران قاعدگی است که مشاهده سلول های درون واژن سخت می شود.
مراقبتهای بعد از کولپوسکوپی
اگر همراه با کولپوسکوپی، برای فرد بیوپسی هم انجام شود، ممکن است از ۲ تا ۴ روز آینده درد داشته باشد. در اینصورت باید از قرص بروفن استفاده کند. علاوه بر این، توصیه می شود تا ۲۴ساعت از داشتن رابطه جنسی پرهیز کنید.
علت انجام کولپوسکوپی
دکتر متخصص زنان در موارد زیر کولپوسکوپی را توصیه می کند:
- در صورتی که تست پاپ اسمیر فرد نرمال نباشد.
- در صورتی که بیمار پس از برقراری رابطه جنسی، خونریزی داشته باشد.
- در صورتی که زائده و یا رشد غیرنرمال بافتی در دهانه رحم، ولو و یا واژن دیده شود.
بعلاوه به منظور تشخیص عارضه هایی که در زیر آمده اند می توان از کولپوسکوپی استفاده کرد:
- تشخیص اینکه باید زگیل تناسلی درمان شود.
- مشکل التهاب دهانه رحم یا همان سرویکس
- مشاهده سلول های غیرعادی در دهانه رحم، پیش سرطانی، واژن یا ولو

توصیه هایی برای بعد از انجام کولپوسکوپی
داشتن درد های در ناحیه شکم که مشابه پریود است و بعد از انجام کولپوسکوپی غیر طبیعی نیست. این نوع درد ها پس از کولپوسکوپی کمتر می شوند. اگر با این مواجه شدید که این درد های شکمی کاهش نمی یابند می توانید از مسکن هایی مانند استامینوفن، ایبوبروفن یا ناپروکسن مصرف کنید. ولی بصورت همزمان یک یا دو قرص بیشتر استفاده نکنید، مگر اینکه این دستور پزشکتان باشد. توجه داشته باشید که استفاده بی اندازه از استامینوفن ممکن است مضر باشد.
مشاهده ترشحات واژینال برای مدت زمان یک تا دو هفته بعد از کولپوسکوپی عادی است. این ترشحات اول رنگی بین قرمز و قهوه ای هستند، به تدریج با بهبود یافتن دهانه رحم رنگشان روشن تر شده و نرمال خواهند شد. در صورتی که خونریزی بیشتر از حالت پریود بود و یا از چند هفته بیشتر طول کشید و ترشحات بودار داشتید. باید حتما به پزشک خود مراجعه کنید؛ زیرا این امکان وجود دارد که به آنتی بیوتیک احتیاج داشته باشید.
بیشتر بخوانید: سرطان واژن
مراحل انجام کولپوسکوپی
کولپوسکوپی به طور معمول در مطب پزشک انجام می گردد و بین ده تا ۲۰ دقیقه زمان می برد. علاوه بر این، نیازی به بیهوشی ندارد. اقداماتی که قبل از انجام آزمایش باید انجام شوند شامل موارد زیر هستند:
- مانند معاینه لگن و یا پاپ اسمیر، به پشت دراز بکشید و پاها را در دو طرف تخت ژنیکولوژی قرار دهید.
- پزشک شما دستگاه کولپوسکوپ را در فاصله ای چند سانتی متری از ولو قرار می دهد و سپس یک اسپکولوم را در درون واژن می گذارد. اسپکولومدر واقع کاری که می کند این است که دیواره های واژن را بازتر نگه داشته تا پزشک قادر باشد دهانه رحم را به درستی مشاهده کند.
- دهانه رحم و واژن با محلول سرکه و پنبه پاک می شوند، تا مخاط درون واژن از بین رفته و بافت های غیر نرمال به شکل برجسته تر دیده شوند.
- کولپوسکوپ به درون واژن برخورد نخواهد کرد و تنها ممکن است از نقاطی که مشکوک هستند عکس برداری و یا نمونه برداری کند.
- بعد از بیوپسی، معمولا از محلولی استفاده می کنند که به کنترل خونریزی کمک خواهد کرد. نام این محلول مونسل است و در بیشتر موارد موجب ایجاد ترشحات تیره رنگ می شود که پس از انجام عمل و تا چند روز به رنگ قهوه ای دیده می شود.
