واکسن HPV نوعی واکسن محافظتی است که برای پیشگیری از ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) تولید شده و از بدن در برابر انواع پرخطر این ویروس محافظت میکند. این واکسن با تحریک سیستم ایمنی، آنتیبادیهایی میسازد که در صورت ورود ویروس، از تکثیر و ایجاد عفونت جلوگیری میکنند. مهمترین نقش واکسن، پیشگیری از مشکلاتی مانند زگیل تناسلی، ضایعات پیشسرطانی و سرطان دهانه رحم است که توسط انواع خاصی از HPV ایجاد میشوند.
این واکسن معمولاً در چند نوبت تزریق میشود و بهترین زمان دریافت آن قبل از شروع فعالیت جنسی است، اما افراد بزرگسال نیز میتوانند از آن بهرهمند شوند. واکسن HPV درمانکنندهی عفونت نیست اما بهعنوان قویترین ابزار پیشگیری در سطح جهانی شناخته میشود و میتواند بهطور قابلتوجهی خطر ابتلا به بیماریهای مرتبط با HPV را کاهش دهد.
واکسن HPV در چه سنی باید تزریق شود؟
- CDC توصیه می کند که کودکان ۱۱ تا ۱۲ ساله دو دوز واکسن HPV را با فاصله ۶ تا ۱۲ ماه دریافت کنند.
- اولین دوز به طور معمول در سنین ۱۱-۱۲ سالگی توصیه می شود. واکسیناسیون را می توان از ۹ سالگی شروع کرد.
- اگر اولین دوز قبل از تولد ۱۵ سالگی فرد داده شده باشد، تنها دو دوز لازم است.
- نوجوانان و جوانانی که این مجموعه را دیرتر شروع می کنند، در سنین ۱۵ تا ۲۶ سال، به سه دوز واکسن HPV نیاز دارند.
- کودکان ۹ تا ۱۴ ساله که دو دوز واکسن HPV را با فاصله کمتر از ۵ ماه دریافت کرده اند، به نوبت سوم نیاز دارند.
- سه دوز نیز برای افراد ۹ تا ۲۶ ساله که سیستم ایمنی ضعیفی دارند توصیه می شود.
- واکسیناسیون برای افراد بالای ۲۶ سال توصیه نمی شود.
- برخی از بزرگسالان ۲۷ تا ۴۵ ساله که قبلاً واکسینه نشده اند، ممکن است پس از صحبت با پزشک خود در مورد خطر ابتلا به عفونت های جدید HPV و مزایای احتمالی واکسیناسیون برای آن ها، تصمیم به دریافت واکسن HPV بگیرند.
نکته : واکسیناسیون HPV در این محدوده سنی کمتر مفید است، زیرا افراد بیشتری در این محدوده سنی قبلاً در معرض HPV قرار گرفته اند.
وقتی HPV مثبت شد، واکسن فایده داره؟
چه کسانی نباید واکسن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) را دریافت کنند؟
در مورد هر گونه آلرژی شدید به پزشک خود اطلاع دهید. برخی از افراد نباید برخی از واکسن ها مانند HPV را دریافت کنند اگر:
- اگر تا به حال یک واکنش آلرژیک تهدید کننده زندگی به هر یک از مواد تشکیل دهنده واکسن HPV یا دوز قبلی واکسن HPV داشته اید.
- اگر به مخمر (گارداسیل و گارداسیل ۹) حساسیت دارید.
- اگر که باردار هستید.
واکسن های HPV برای کودکانی که بیماری خفیف دارند، مانند آن هایی که تب خفیف کمتر از ۱۰۱ درجه، سرماخوردگی، آبریزش بینی یا سرفه دارند، بی خطر است. افراد مبتلا به بیماری متوسط یا شدید باید تا بهبودی صبر کنند.
چه نوع واکسن هایی برای HPV وجود دارد؟
(سه واکسن HPV – واکسن۹ HPV 9 ظرفیتی (Gardasil ، 9vHPV) واکسن چهار ظرفیتی HPV (Gardasil، 4vHPV) و واکسن دو ظرفیتی HPV (Cervarix، 2vHPV) ) که در ایران مجوز گرفته اند. هر سه واکسن HPV در برابر انواع ۱۶ و ۱۸ HPV که باعث بیشتر سرطانهای HPV میشوند، محافظت میکنند.
از اواخر سال ۲۰۱۶، تنها Gardasil-9 (9vHPV) در ایالات متحده توزیع شده است. این واکسن در برابر ۹ نوع HPV (6، ۱۱، ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲، و ۵۸) از شما محافظت می کند.
| نام واکسن | انواع HPV تحت پوشش | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| Cervarix | ۱۶ و ۱۸ | پیشگیری از انواع پرخطر سرطانزا |
| Gardasil | ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸ | پیشگیری از زگیل تناسلی + سرطانهای مرتبط |
| Gardasil 9 | ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸ + پنج نوع پرخطر دیگر | کاملترین پوشش پیشگیرانه |
واکسن HPV تا چه حد مفید است؟
واکسیناسیون HPV بسیار خوب عمل می کند. تا حدی که واکسن HPV این پتانسیل را دارد که از بیش از ۹۰ درصد سرطان های منتسب به HPV، سرطان ناشی از ویروس HPV شامل سرطان دهانه رحم، سرطان مهبل یا وولوا ، سرطان واژن ، آلت تناسلی ، مقعد و دهان و حنجره یا پایه زبان و لوزه ها است، جلوگیری کند.
از آنجایی که واکسیناسیون HPV برای اولین بار در سال ۲۰۰۶ توصیه شد، عفونت با انواع HPV که باعث اکثر سرطان های HPV و زگیل تناسلی می شوند، ۸۸ درصد در بین دختران نوجوان و ۸۱ درصد در میان زنان جوان کاهش یافته است. و این نشان دهنده یک پیشرفت بالاست. تعداد کمتری از نوجوانان و جوانان به زگیل تناسلی مبتلا می شوند.
واکسیناسیون HPV همچنین تعداد موارد پیش سرطانی دهانه رحم را در زنان جوان کاهش داده است. محافظت ارائه شده توسط واکسن های HPV مدت زمان زیادی طول می کشد. افرادی که واکسن های HPV دریافت کردند حداقل به مدت ۱۲ سال تحت نظر قرار گرفته اند و محافظت از آن ها در برابر HPV بالا باقی مانده است و هیچ شواهدی مبنی بر کاهش این روند در طول زمان وجود ندارد.
عوارض جانبی احتمالی واکسن HPV چیست؟
واکسن ها مانند هر دارویی می توانند عوارض جانبی داشته باشند. بسیاری از افرادی که واکسن HPV دریافت می کنند، هیچ عارضه جانبی ندارند. برخی افراد گزارش می دهند که عوارض جانبی بسیار خفیفی دارند، مانند درد بازوی ناشی از تزریق.
شایع ترین عوارض جانبی واکسن HPV معمولاً خفیف است و شامل مواردی می شود که در زیر آمده است:
- درد، قرمزی یا تورم در بازوی محل تزریق واکسن
- تب
- سرگیجه یا غش که غش بعد از هر واکسن، از جمله واکسن HPV، در بین نوجوانان شایع تر از سایرین است.
- سردرد یا احساس خستگی
- حالت تهوع
- درد عضلانی یا مفصلی
برای جلوگیری از غش و صدمات ناشی از غش، نوجوانان باید در هنگام واکسیناسیون و به مدت ۱۵ دقیقه پس از تزریق واکسن بنشینند یا دراز بکشند.
به ندرت، واکنش های آلرژیک شدید (آنافیلاکتیک) ممکن است پس از واکسیناسیون رخ دهد. افراد مبتلا به آلرژی شدید به هر یک از اجزای واکسن نباید آن واکسن را دریافت کنند.
از کجا می توانم واکسن HPV را پیدا کنم؟
واکسن HPV که با نام واکسن گارداسیل هم شناخته می شود ممکن است در مطبهای پزشکان، کلینیکهای بهداشتی و… در دسترس شما قرار بگیرد. اگر پزشک شما واکسن HPV را تهیه نکرده است، از او درخواست کنید تا شما را برای دریافت واکسن معرفی کند.
